در یک نگاه
- حرکت زودهنگام و تمرین بهتر از بیحرکتی طولانیه.
- تمرین تعادل از پیچخوردگی دوباره پیشگیری میکنه.
- ناتوانی در ۴ قدم راه رفتن بعد از آسیب یعنی عکس لازمه.
پیچخوردگی مچ پا و بیثباتی چیه؟
کشیدگی یا پارگی رباطهای بیرونی مچ پا، معمولاً با چرخیدن پا به داخل.
چه کسانی بیشتر درگیر میشن؟
همهی سنین؛ در سالمندان همراه با خطر زمین خوردن.
علتها
چرخش ناگهانی پا، سطح ناصاف، کفش نامناسب.
نکتهی علمی: بیشتر عوامل خطر بالا با بیماری «ارتباط» دارن؛ این به این معنی نیست که حتماً «علت» قطعیاند.
علائم رایج
- درد و تورم بیرون مچ
- کبودی
- احساس بیثباتی
علائم هشدار: فوراً به پزشک مراجعه کن
- ناتوانی در ۴ قدم راه رفتن بلافاصله بعد از آسیب
- درد شدید روی استخوانها (احتمال شکستگی)
درمانها و سطح شواهد
| درمان | سطح شواهد | توضیح |
|---|---|---|
| حرکت زودهنگام و تحمل وزن در حد درد | قوی | |
| تمرین تعادل و قدرت | قوی | |
| بریس یا مچبند در هفتههای اول | متوسط |
سطح شواهد جمعبندی ما از رهنمودهای بالینی و مرورهای علمی منابع زیره، نه درجهبندی رسمی.
تمرینهای شروع
این تمرینها برای بیشتر افراد بیخطرن. اگه درد تیز داشتی، بیحسی یا سرگیجه گرفتی، متوقف کن. قانون درد: درد حین تمرین تا ۳ از ۱۰ معمولاً قابلقبوله، به شرطی که تا صبح فردا به حالت قبل برگرده.

پمپ مچ پا
- بشین یا دراز بکش.
- پنجهها رو به سمت خودت بکش و بعد دور کن.
- آهسته و پشتسرهم.
- عضلهی هدف
- عضلات ساق، گردش خون پا
- هدف کاربردی
- کمک به گردش خون در نشستن یا خوابیدن طولانی
- مقدار
- ۲۰ تا ۳۰ بار، هر ساعت
- پیشرفت
- اشتباهات رایج
- احتیاط
- ساق متورم، گرم و دردناک یعنی مراجعهی فوری (احتمال لخته).

بلند شدن روی پنجه
- پشت صندلی بایست و اون رو بگیر.
- آروم روی پنجه بلند شو.
- ۲ ثانیه بمون، آروم پایین بیا.
- عضلهی هدف
- عضلهی ساق
- هدف کاربردی
- قدرت هل دادن هنگام راه رفتن، تعادل
- مقدار
- ۲ تا ۳ ست ۱۰ تا ۱۵ تکرار
- پیشرفت
- با یک پا، بعد با دمبل
- اشتباهات رایج
- تکیهی زیاد به دست
- پایین اومدن سریع

ایستادن روی یک پا
- کنار پیشخوان بایست، دستت روش.
- یک پا رو کمی از زمین بلند کن.
- ۱۰ تا ۳۰ ثانیه بمون. پاها رو عوض کن.
- عضلهی هدف
- تعادل، عضلات مچ و لگن
- هدف کاربردی
- کاهش خطر زمین خوردن
- مقدار
- ۳ بار هر پا
- پیشرفت
- یک انگشت روی پیشخوان، بعد بدون دست
- اشتباهات رایج
- قفل کردن زانو
- احتیاط
- همیشه کنار تکیهگاه.

ایستادن پشت سر هم کنار پیشخوان
- کنار پیشخوان آشپزخونه بایست و یک دستت رو نزدیکش نگه دار.
- پاشنهی یک پا رو دقیقاً جلوی پنجهی پای دیگه بذار.
- ۱۰ تا ۳۰ ثانیه بمون.
- پاها رو عوض کن.
- عضلهی هدف
- سیستم تعادل، عضلات مچ و لگن
- هدف کاربردی
- کاهش خطر زمین خوردن
- مقدار
- ۳ تا ۵ بار، هر روز
- پیشرفت
- بدون تکیه، بعد ایستادن روی یک پا، بعد راه رفتن پشت سر هم
- اشتباهات رایج
- نگه داشتن نفس
- فاصله گرفتن از تکیهگاه خیلی زود
- احتیاط
- همیشه کنار تکیهگاه؛ اگه سابقهی زمین خوردن داری، یه نفر کنارت باشه.
اشتباهات رایج
- بیحرکتی طولانی
- کنار گذاشتن تمرین تعادل
منابع
- Vuurberg G, Hoorntje A, Wink LM, et al. Diagnosis, treatment and prevention of ankle sprains: update of an evidence-based clinical guideline. Br J Sports Med. 2018;52(15):956.