در یک نگاه
- بیشتر بین ۳۵ تا ۵۵ سالگی و در کارهای تکراری دست دیده میشه، نه فقط در تنیسبازها.
- تمرین بارگذاری تدریجی تاندون و اصلاح فعالیت، پایهی درمانه.
- تزریق کورتون در کوتاهمدت کمک میکنه ولی در بلندمدت نتیجهی بدتری نشون داده.
آرنج تنیسبازان (درد بیرون آرنج) چیه؟
تاندون عضلات بازکنندهی مچ به برآمدگی بیرونی آرنج وصل میشه. وقتی بار تکراری (مثل گرفتن کیف، پیچاندن درب شیشه یا کار با موس) از توان تاندون بیشتر بشه، تاندون حساس و دردناک میشه. این بیشتر یک «تاندینوپاتی» (تغییر ساختار تاندون) هست تا التهاب ساده.
چه کسانی بیشتر درگیر میشن؟
شایعترین سن ۳۵ تا ۵۵ سال. کارهای تکراری با دست، باغبانی، آشپزی زیاد، نظافت و کار با ابزار.
علتها
بار تکراری و ناگهانی بیشتر از توان تاندون. سیگار، دیابت و چاقی هم با خطر بیشتر ارتباط دارن.
نکتهی علمی: بیشتر عوامل خطر بالا با بیماری «ارتباط» دارن؛ این به این معنی نیست که حتماً «علت» قطعیاند.
علائم رایج
- درد بیرون آرنج که ممکنه به ساعد بره
- درد هنگام گرفتن و بلند کردن اجسام با کف دست رو به پایین
- ضعف گرفتن
- حساسیت به لمس روی برآمدگی آرنج
علائم هشدار: فوراً به پزشک مراجعه کن
- تورم شدید، گرمی و تب
- بیحسی یا گزگز انگشتها (احتمال گرفتاری عصب)
- درد بعد از ضربه یا افتادن
درمانها و سطح شواهد
| درمان | سطح شواهد | توضیح |
|---|---|---|
| آموزش و اصلاح فعالیت | قوی | کم کردن موقت فعالیتهای تحریککننده، نه بیحرکتی |
| تمرین بارگذاری تدریجی (ایزومتریک، سپس مقاومتی) | متوسط | |
| درمان دستی همراه تمرین | متوسط | |
| بریس ساعد | محدود | کمک موقت |
| تزریق کورتون | کوتاهمدت مؤثر، بلندمدت ضعیف | در کارآزماییها برگشت بیشتر دیده شده |
سطح شواهد جمعبندی ما از رهنمودهای بالینی و مرورهای علمی منابع زیره، نه درجهبندی رسمی.
تمرینهای شروع
این تمرینها برای بیشتر افراد بیخطرن. اگه درد تیز داشتی، بیحسی یا سرگیجه گرفتی، متوقف کن. قانون درد: درد حین تمرین تا ۳ از ۱۰ معمولاً قابلقبوله، به شرطی که تا صبح فردا به حالت قبل برگرده.

فشار دادن حوله
- ساعدها رو روی میز بذار.
- حولهی لولهشده رو محکم اما بدون درد فشار بده.
- ۵ ثانیه نگه دار.
- رها کن.
- عضلهی هدف
- عضلات ساعد و دست
- هدف کاربردی
- قدرت پنجه برای باز کردن در شیشه و حمل خرید
- مقدار
- ۱۰ تکرار، ۲ ست
- پیشرفت
- حولهی سفتتر یا توپ نرم
- اشتباهات رایج
- خم کردن مچ
- فشار بیش از حد در آرتروز دست
- احتیاط
- در آرتروز شست یا التهاب حاد، فشار سبکتر.

جلو بازو با دمبل
- صاف بایست یا بشین، دمبلها کنار بدن.
- آرنجها رو خم کن و دمبلها رو بالا بیار.
- آروم پایین بیار.
- عضلهی هدف
- عضلات جلوی بازو
- هدف کاربردی
- حمل خرید و بلند کردن اجسام
- مقدار
- ۲ تا ۳ ست ۱۰ تا ۱۲ تکرار
- پیشرفت
- وزن بیشتر
- اشتباهات رایج
- تاب دادن بدن

پارو زدن با کش
- صاف روی صندلی بشین، کش رو دور کف پاها بنداز.
- دو سر کش رو بگیر، دستها جلو.
- آرنجها رو نزدیک بدن به عقب بکش و کتفها رو به هم نزدیک کن.
- آروم برگرد.
- عضلهی هدف
- عضلات پشت و بین کتف
- هدف کاربردی
- پوسچر صافتر و قدرت کشیدن
- مقدار
- ۲ تا ۳ ست ۱۰ تا ۱۵ تکرار
- پیشرفت
- وقتی ۱۵ تکرار آسون شد، کش سفتتر (مثلاً از زرد به قرمز)
- اشتباهات رایج
- بالا دادن شونهها
- عقب رفتن تنه به جای کشیدن با دست
- احتیاط
- کش رو قبل از استفاده از نظر ترک بررسی کن.
اشتباهات رایج
- استراحت مطلق دست
- تزریقهای مکرر
- تمرین سنگین در هفتهی اول
سؤالهای رایج
چقدر طول میکشه خوب بشه؟
بیشتر افراد طی ۶ تا ۱۲ ماه بهتر میشن؛ تمرین درست روند رو قابلتحملتر میکنه.
منابع
- Coombes BK, Bisset L, Vicenzino B. Management of lateral elbow tendinopathy: one size does not fit all. J Orthop Sports Phys Ther. 2015;45(11):938-949. https://doi.org/10.2519/jospt.2015.5841
- Bisset L, Beller E, Jull G, et al. Mobilisation with movement and exercise, corticosteroid injection, or wait and see for tennis elbow: randomised trial. BMJ. 2006;333:939.