در یک نگاه
- کپسول مفصل شانه ملتهب و سفت میشه و حرکت در همهی جهتها محدود میشه.
- معمولاً طی ۱ تا ۳ سال بهتر میشه؛ تمرین درست روند رو قابلتحملتر میکنه.
- در دیابت شایعتره.
شانهی منجمد (کپسولیت چسبنده) چیه؟
در شانهی منجمد، کپسول اطراف مفصل شانه ضخیم و سفت میشه. معمولاً سه مرحله داره: مرحلهی دردناک (درد زیاد، حتی شبها)، مرحلهی سفتی (درد کمتر ولی حرکت خیلی محدود) و مرحلهی باز شدن.
چه کسانی بیشتر درگیر میشن؟
بیشتر در سنین ۴۰ تا ۶۰ سال و در زنان دیده میشه. دیابت و بیماریهای تیروئید با خطر بیشتر همراهن.
علتها
علت دقیق ناشناختهست. التهاب و سپس فیبروز کپسول مفصل نقش اصلی رو دارن. بیحرکتی طولانی بعد از آسیب یا جراحی هم ممکنه شروعکننده باشه.
نکتهی علمی: بیشتر عوامل خطر بالا با بیماری «ارتباط» دارن؛ این به این معنی نیست که حتماً «علت» قطعیاند.
علائم رایج
- درد عمیق شانه، بهخصوص شبها
- محدودیت در بالا بردن دست و چرخاندن به بیرون
- سختی در شونه کردن مو، بستن سوتین یا برداشتن از کابینت
علائم هشدار: فوراً به پزشک مراجعه کن
- درد شانه همراه با تنگی نفس یا درد قفسهی سینه
- ضعف ناگهانی بعد از زمین خوردن
- تب و قرمزی شانه
درمانها و سطح شواهد
| درمان | سطح شواهد | توضیح |
|---|---|---|
| آموزش و تمرین دامنهی حرکتی متناسب با مرحله | متوسط | در فاز دردناک ملایم، بعد پیشرونده |
| تزریق کورتون داخل مفصل | متوسط (کوتاهمدت) | در فاز دردناک، با نظر پزشک |
| کششهای شدید و دردناک | توصیه نمیشه | میتونه درد رو بیشتر کنه |
| آزادسازی جراحی یا تحت بیهوشی | موارد مقاوم | تصمیم تخصصی |
سطح شواهد جمعبندی ما از رهنمودهای بالینی و مرورهای علمی منابع زیره، نه درجهبندی رسمی.
تمرینهای شروع
این تمرینها برای بیشتر افراد بیخطرن. اگه درد تیز داشتی، بیحسی یا سرگیجه گرفتی، متوقف کن. قانون درد: درد حین تمرین تا ۳ از ۱۰ معمولاً قابلقبوله، به شرطی که تا صبح فردا به حالت قبل برگرده.

بالا رفتن انگشتها روی دیوار
- رو به دیوار یا کنارش بایست.
- انگشتها رو روی دیوار بذار و آروم مثل راه رفتن بالا ببر.
- تا جایی که کشش راحت حس میکنی برو، ۵ تا ۱۰ ثانیه بمون.
- آروم پایین بیا.
- عضلهی هدف
- دامنهی حرکتی شانه
- هدف کاربردی
- بالا بردن راحتتر دست برای شونه کردن مو و برداشتن از کابینت
- مقدار
- ۱۰ تکرار، ۲ تا ۳ بار در روز
- پیشرفت
- هر هفته کمی بالاتر؛ علامت بزن تا پیشرفتت رو ببینی
- اشتباهات رایج
- بالا دادن شونه سمت گوش
- کج شدن بدن برای جبران
- احتیاط
- در فاز دردناک شانهی منجمد، فقط تا مرز درد قابلتحمل. کشش تیز و شدید کمکی نمیکنه.

پارو زدن با کش
- صاف روی صندلی بشین، کش رو دور کف پاها بنداز.
- دو سر کش رو بگیر، دستها جلو.
- آرنجها رو نزدیک بدن به عقب بکش و کتفها رو به هم نزدیک کن.
- آروم برگرد.
- عضلهی هدف
- عضلات پشت و بین کتف
- هدف کاربردی
- پوسچر صافتر و قدرت کشیدن
- مقدار
- ۲ تا ۳ ست ۱۰ تا ۱۵ تکرار
- پیشرفت
- وقتی ۱۵ تکرار آسون شد، کش سفتتر (مثلاً از زرد به قرمز)
- اشتباهات رایج
- بالا دادن شونهها
- عقب رفتن تنه به جای کشیدن با دست
- احتیاط
- کش رو قبل از استفاده از نظر ترک بررسی کن.

شنا روی دیوار
- رو به دیوار، یک قدم بلند فاصله بایست.
- دستها همارتفاع شونه و کمی بازتر از عرض شونه روی دیوار.
- بدن از سر تا پاشنه صاف؛ آرنجها با زاویهی حدود ۴۵ درجه از بدن خم بشن.
- سینه رو به دیوار نزدیک کن و برگرد.
- عضلهی هدف
- سینه، سهسر بازو، عضلات کتف
- هدف کاربردی
- قدرت دستها برای بلند شدن و هل دادن
- مقدار
- ۲ تا ۳ ست ۸ تا ۱۵ تکرار
- پیشرفت
- دورتر ایستادن، بعد شنا روی لبهی میز محکم
- اشتباهات رایج
- افتادن لگن و قوس کمر
- بالا اومدن شونهها سمت گوش
- احتیاط
- درد شونه هنگام حرکت؟ دامنه رو کمتر کن.
اشتباهات رایج
- تحمل درد شدید به امید باز شدن سریع
- کنار گذاشتن کامل حرکت
سؤالهای رایج
خوب میشه؟
بیشتر افراد طی ۱ تا ۳ سال بخش عمدهی حرکت رو برمیگردونن. تمرین درست کمک میکنه در این مدت عملکرد بهتری داشته باشی.
منابع
- Kelley MJ, Shaffer MA, Kuhn JE, et al. Shoulder pain and mobility deficits: adhesive capsulitis. Clinical practice guidelines. J Orthop Sports Phys Ther. 2013;43(5):A1-A31. https://doi.org/10.2519/jospt.2013.0302
