کلینیک آنلاین فیزیوتراپی · سلامت بعد از ۵۰ · به زبان فارسیاینستاگرامتلگرامیوتیوبEnglish
سلامت زنان و یائسگی

کف لگن بعد از یائسگی و نشت ادرار

نشت ادرار با سرفه، عطسه یا بلند شدن شایعه ولی طبیعی نیست. تمرین کف لگن درمان خط اوله.

کف لگن بعد از یائسگی و نشت ادرار

در یک نگاه

  • بی‌اختیاری استرسی ادرار در زنان میانسال شایعه و قابل درمانه.
  • تمرین درست عضلات کف لگن، درمان خط اول با شواهد قویه.
  • اثر تمرین بعد از حدود ۳ ماه تمرین منظم دیده می‌شه.

کف لگن بعد از یائسگی و نشت ادرار چیه؟

عضلات کف لگن مثل یک ننو زیر مثانه و رحم قرار دارن. بعد از زایمان، با یائسگی و با افزایش وزن ممکنه ضعیف بشن و هنگام سرفه، عطسه، خندیدن یا بلند کردن بار، ادرار نشت کنه.

چه کسانی بیشتر درگیر می‌شن؟

بیشتر در زنانی که زایمان طبیعی داشتن، بعد از یائسگی، در اضافه‌وزن و سرفه‌ی مزمن.

علت‌ها

ضعف یا هماهنگی ضعیف عضلات کف لگن و تغییرات بافتی بعد از یائسگی.

نکته‌ی علمی: بیشتر عوامل خطر بالا با بیماری «ارتباط» دارن؛ این به این معنی نیست که حتماً «علت» قطعی‌اند.

علائم رایج

  • نشت ادرار هنگام سرفه، عطسه، خنده یا ورزش
  • احساس سنگینی در لگن
  • فوریت ادرار

علائم هشدار: فوراً به پزشک مراجعه کن

  • خون در ادرار
  • درد هنگام ادرار همراه با تب
  • احساس برآمدگی در واژن

درمان‌ها و سطح شواهد

درمانسطح شواهدتوضیح
تمرین عضلات کف لگن زیر نظرقویحداقل ۳ ماه
کاهش وزنمتوسط
آموزش مثانه (برای فوریت)متوسط
درمان‌های دارویی یا جراحیبعد از تمرینبا نظر متخصص زنان یا اورولوژی

سطح شواهد جمع‌بندی ما از رهنمودهای بالینی و مرورهای علمی منابع زیره، نه درجه‌بندی رسمی.

تمرین‌های شروع

این تمرین‌ها برای بیشتر افراد بی‌خطرن. اگه درد تیز داشتی، بی‌حسی یا سرگیجه گرفتی، متوقف کن. قانون درد: درد حین تمرین تا ۳ از ۱۰ معمولاً قابل‌قبوله، به شرطی که تا صبح فردا به حالت قبل برگرده.

تمرین تمرین عضلات کف لگن

تمرین عضلات کف لگن

کف لگنسطح: آسانتشک یا صندلی
  1. به پشت دراز بکش یا صاف بشین، شکم و باسن شل.
  2. عضلاتی رو که برای نگه داشتن ادرار و باد شکم به کار می‌بری، به داخل و بالا جمع کن.
  3. ۵ تا ۸ ثانیه نگه دار، نفس بکش.
  4. کامل رها کن و ۱۰ ثانیه استراحت کن.
عضله‌ی هدف
عضلات کف لگن
هدف کاربردی
کمتر شدن نشت ادرار هنگام سرفه، عطسه یا بلند شدن
مقدار
۸ تا ۱۲ انقباض، ۳ بار در روز، حداقل ۳ ماه
پیشرفت
نگه داشتن تا ۱۰ ثانیه، بعد انجام در حالت ایستاده، بعد «سفت کن قبل از سرفه»
اشتباهات رایج
  • سفت کردن شکم، باسن یا ران به جای کف لگن
  • حبس کردن نفس
  • تمرین هنگام ادرار کردن (توصیه نمی‌شه)
احتیاط
اگه مطمئن نیستی درست انجامش می‌دی، فیزیوتراپیست سلامت لگن می‌تونه بررسی کنه.
تمرین پل باسن

پل باسن

لگن و کمرسطح: آسانتشک
  1. به پشت دراز بکش، زانوها خم و کف پاها روی زمین به اندازه‌ی عرض لگن.
  2. شکم رو کمی سفت کن.
  3. باسن رو بالا بیار تا شونه، لگن و زانو در یک خط باشن.
  4. ۳ ثانیه نگه دار و آروم پایین بیا.
عضله‌ی هدف
سرینی بزرگ، همسترینگ
هدف کاربردی
لگن قوی‌تر، فشار کمتر روی کمر و زانو
مقدار
۲ تا ۳ ست ۸ تا ۱۲ تکرار
پیشرفت
نگه داشتن ۱۰ ثانیه‌ای، بعد پل با یک پا
اشتباهات رایج
  • قوس زیاد کمر به جای بالا آوردن باسن
  • فشار آوردن روی گردن
احتیاط
اگه دراز کشیدن به پشت برات سخته یا سرگیجه داری، کنار تخت و با کمک انجامش بده.
تمرین پیاده‌روی تند

پیاده‌روی تند

قلب، قند و انرژیسطح: آسانکفش راحت
  1. با ۵ دقیقه آرام گرم کن.
  2. سرعت رو برسون به جایی که می‌تونی حرف بزنی ولی نمی‌تونی آواز بخونی.
  3. دست‌ها رو آزاد تاب بده، نگاه به روبه‌رو.
  4. ۵ دقیقه آرام سرد کن.
عضله‌ی هدف
قلب و عروق، عضلات پا
هدف کاربردی
انرژی بیشتر، قند خون بهتر، سلامت کبد
مقدار
هدف: ۱۵۰ دقیقه در هفته (مثلاً ۳۰ دقیقه، ۵ روز). شروع از ۱۰ دقیقه هم ارزش داره
پیشرفت
هر هفته ۵ دقیقه بیشتر؛ ۱۰ دقیقه پیاده‌روی بعد از غذا برای قند خون مفیده
اشتباهات رایج
  • شروع خیلی تند و خسته شدن
  • کفش نامناسب
احتیاط
درد قفسه‌ی سینه، تنگی نفس غیرعادی یا سرگیجه یعنی توقف و مراجعه.

اشتباهات رایج

  • تمرین با سفت کردن شکم و باسن
  • توقف قبل از ۳ ماه
  • خجالت و مراجعه نکردن

سؤال‌های رایج

این طبیعیِ سن نیست؟

شایعه، ولی «طبیعی» نیست و درمان مؤثر داره.

آقایون هم این تمرین رو لازم دارن؟

بله؛ مثلاً بعد از جراحی پروستات. بخش سلامت آقایان رو ببین.

منابع

  1. Dumoulin C, Cacciari LP, Hay-Smith EJC. Pelvic floor muscle training versus no treatment, or inactive control treatments, for urinary incontinence in women. Cochrane Database Syst Rev. 2018;10:CD005654. https://doi.org/10.1002/14651858.CD005654.pub4

مطالب مرتبط

به جامعه‌ی دکتر مکس بپیوند

ویدیوهای تمرین، تحقیقات تازه و راهنماهای رایگان، هر هفته.