کلینیک آنلاین فیزیوتراپی · سلامت بعد از ۵۰ · به زبان فارسیاینستاگرامتلگرامیوتیوبEnglish
ارتوپدی و درد عضلانی‌اسکلتی

درد پاشنه (فاشئیت کف پا)

درد قدم‌های اول صبح: علت، کشش‌های مؤثر و کفش مناسب. معمولاً بدون جراحی بهتر می‌شه.

درد پاشنه (فاشئیت کف پا)

در یک نگاه

  • علامت کلاسیک: درد شدید در قدم‌های اول صبح.
  • کشش ساق و کف پا، کفی مناسب و تقویت تدریجی پایه‌ی درمان‌اند.
  • «خار پاشنه» در عکس، به‌تنهایی علت درد نیست.

درد پاشنه (فاشئیت کف پا) چیه؟

فاشئیای کف پا نوار محکمی از پاشنه تا انگشت‌هاست. فشار زیاد و تکراری باعث حساسیت محل اتصالش به پاشنه می‌شه.

چه کسانی بیشتر درگیر می‌شن؟

بین ۴۰ تا ۶۰ سال شایع‌تره. اضافه‌وزن، ایستادن طولانی و سفتی ساق با خطر بیشتر همراهن.

علت‌ها

بار زیاد نسبت به توان بافت؛ نه «التهاب ساده» که فقط با استراحت خوب بشه.

نکته‌ی علمی: بیشتر عوامل خطر بالا با بیماری «ارتباط» دارن؛ این به این معنی نیست که حتماً «علت» قطعی‌اند.

علائم رایج

  • درد زیر پاشنه در قدم‌های اول صبح یا بعد از نشستن
  • بهتر شدن با چند قدم و بدتر شدن در پایان روز

علائم هشدار: فوراً به پزشک مراجعه کن

  • درد شبانه‌ی شدید
  • تورم و قرمزی واضح
  • بی‌حسی کف پا (به‌خصوص در دیابت)

درمان‌ها و سطح شواهد

درمانسطح شواهدتوضیح
کشش ساق و کف پامتوسطروزانه
کفی و کفش مناسبمتوسطپاشنه‌ی کمی بلند و نرم
تقویت تدریجی پا و ساقمتوسط
موج‌درمانی (ESWT)متوسطدر موارد مقاوم
تزریق کورتونکوتاه‌مدتخطر پارگی فاشیا

سطح شواهد جمع‌بندی ما از رهنمودهای بالینی و مرورهای علمی منابع زیره، نه درجه‌بندی رسمی.

تمرین‌های شروع

این تمرین‌ها برای بیشتر افراد بی‌خطرن. اگه درد تیز داشتی، بی‌حسی یا سرگیجه گرفتی، متوقف کن. قانون درد: درد حین تمرین تا ۳ از ۱۰ معمولاً قابل‌قبوله، به شرطی که تا صبح فردا به حالت قبل برگرده.

تمرین کشش ساق کنار دیوار

کشش ساق کنار دیوار

مچ پا و پاشنهسطح: آساندیوار
  1. رو به دیوار بایست، دست‌ها روی دیوار.
  2. یک پا عقب، زانو صاف و پاشنه روی زمین.
  3. زانوی جلو رو خم کن و بدن رو به دیوار نزدیک کن تا کشش ساق رو حس کنی.
  4. ۳۰ ثانیه نگه دار.
عضله‌ی هدف
عضله‌ی ساق و تاندون آشیل
هدف کاربردی
کم کردن درد پاشنه و قدم‌های اول صبح
مقدار
۳ بار هر پا، ۲ بار در روز
پیشرفت
همین کشش با زانوی عقب کمی خم (برای عضله‌ی عمقی ساق)
اشتباهات رایج
  • بلند شدن پاشنه‌ی عقب
  • چرخیدن پا به بیرون
تمرین پیاده‌روی تند

پیاده‌روی تند

قلب، قند و انرژیسطح: آسانکفش راحت
  1. با ۵ دقیقه آرام گرم کن.
  2. سرعت رو برسون به جایی که می‌تونی حرف بزنی ولی نمی‌تونی آواز بخونی.
  3. دست‌ها رو آزاد تاب بده، نگاه به روبه‌رو.
  4. ۵ دقیقه آرام سرد کن.
عضله‌ی هدف
قلب و عروق، عضلات پا
هدف کاربردی
انرژی بیشتر، قند خون بهتر، سلامت کبد
مقدار
هدف: ۱۵۰ دقیقه در هفته (مثلاً ۳۰ دقیقه، ۵ روز). شروع از ۱۰ دقیقه هم ارزش داره
پیشرفت
هر هفته ۵ دقیقه بیشتر؛ ۱۰ دقیقه پیاده‌روی بعد از غذا برای قند خون مفیده
اشتباهات رایج
  • شروع خیلی تند و خسته شدن
  • کفش نامناسب
احتیاط
درد قفسه‌ی سینه، تنگی نفس غیرعادی یا سرگیجه یعنی توقف و مراجعه.

اشتباهات رایج

  • راه رفتن پابرهنه روی سطح سفت در دوره‌ی درد
  • فقط استراحت

سؤال‌های رایج

خار پاشنه رو باید جراحی کرد؟

تقریباً هیچ‌وقت. خار در خیلی از افراد بدون درد هم دیده می‌شه.

منابع

  1. Martin RL, Davenport TE, Reischl SF, et al. Heel pain—plantar fasciitis: revision 2014. J Orthop Sports Phys Ther. 2014;44(11):A1-A33. https://doi.org/10.2519/jospt.2014.0303

مطالب مرتبط

به جامعه‌ی دکتر مکس بپیوند

ویدیوهای تمرین، تحقیقات تازه و راهنماهای رایگان، هر هفته.