کلینیک آنلاین فیزیوتراپی · سلامت بعد از ۵۰ · به زبان فارسیاینستاگرامتلگرامیوتیوبEnglish
ارتوپدی و درد عضلانی‌اسکلتی

آرتریت روماتوئید و ورزش

آرتریت روماتوئید بیماری التهابی مفاصله. درمان دارویی زودهنگام + فعالیت بدنی منظم، هر دو مهم‌اند.

آرتریت روماتوئید و ورزش

در یک نگاه

  • خشکی صبحگاهی طولانی‌تر از یک ساعت در چند مفصل، نشونه‌ی مهمیه.
  • درمان دارویی زودهنگام توسط روماتولوژیست حیاتیه.
  • فعالیت بدنی منظم در رهنمودهای EULAR توصیه شده و ایمنه.

آرتریت روماتوئید و ورزش چیه؟

بیماری خودایمنی که پوشش مفاصل رو ملتهب می‌کنه؛ معمولاً مفاصل کوچک دست و پا رو به‌صورت قرینه درگیر می‌کنه.

چه کسانی بیشتر درگیر می‌شن؟

بیشتر زنان ۳۰ تا ۶۰ ساله.

علت‌ها

خودایمنی؛ ژنتیک و سیگار عوامل خطرن.

نکته‌ی علمی: بیشتر عوامل خطر بالا با بیماری «ارتباط» دارن؛ این به این معنی نیست که حتماً «علت» قطعی‌اند.

علائم رایج

  • تورم و درد مفاصل کوچک دست و پا در دو طرف
  • خشکی صبحگاهی طولانی
  • خستگی

علائم هشدار: فوراً به پزشک مراجعه کن

  • تورم ناگهانی و شدید یک مفصل با تب
  • درد گردن با بی‌حسی دست‌ها (در بیماری طولانی‌مدت)

درمان‌ها و سطح شواهد

درمانسطح شواهدتوضیح
داروهای ضدروماتیسم (DMARD)قویتصمیم روماتولوژیست
فعالیت بدنی منظم (هوازی + قدرتی)قوی
حفاظت مفصل و آتلمتوسط

سطح شواهد جمع‌بندی ما از رهنمودهای بالینی و مرورهای علمی منابع زیره، نه درجه‌بندی رسمی.

تمرین‌های شروع

این تمرین‌ها برای بیشتر افراد بی‌خطرن. اگه درد تیز داشتی، بی‌حسی یا سرگیجه گرفتی، متوقف کن. قانون درد: درد حین تمرین تا ۳ از ۱۰ معمولاً قابل‌قبوله، به شرطی که تا صبح فردا به حالت قبل برگرده.

تمرین فشار دادن حوله

فشار دادن حوله

دست و مچسطح: آسانحوله‌ی لوله‌شده
  1. ساعدها رو روی میز بذار.
  2. حوله‌ی لوله‌شده رو محکم اما بدون درد فشار بده.
  3. ۵ ثانیه نگه دار.
  4. رها کن.
عضله‌ی هدف
عضلات ساعد و دست
هدف کاربردی
قدرت پنجه برای باز کردن در شیشه و حمل خرید
مقدار
۱۰ تکرار، ۲ ست
پیشرفت
حوله‌ی سفت‌تر یا توپ نرم
اشتباهات رایج
  • خم کردن مچ
  • فشار بیش از حد در آرتروز دست
احتیاط
در آرتروز شست یا التهاب حاد، فشار سبک‌تر.
تمرین پیاده‌روی تند

پیاده‌روی تند

قلب، قند و انرژیسطح: آسانکفش راحت
  1. با ۵ دقیقه آرام گرم کن.
  2. سرعت رو برسون به جایی که می‌تونی حرف بزنی ولی نمی‌تونی آواز بخونی.
  3. دست‌ها رو آزاد تاب بده، نگاه به روبه‌رو.
  4. ۵ دقیقه آرام سرد کن.
عضله‌ی هدف
قلب و عروق، عضلات پا
هدف کاربردی
انرژی بیشتر، قند خون بهتر، سلامت کبد
مقدار
هدف: ۱۵۰ دقیقه در هفته (مثلاً ۳۰ دقیقه، ۵ روز). شروع از ۱۰ دقیقه هم ارزش داره
پیشرفت
هر هفته ۵ دقیقه بیشتر؛ ۱۰ دقیقه پیاده‌روی بعد از غذا برای قند خون مفیده
اشتباهات رایج
  • شروع خیلی تند و خسته شدن
  • کفش نامناسب
احتیاط
درد قفسه‌ی سینه، تنگی نفس غیرعادی یا سرگیجه یعنی توقف و مراجعه.
تمرین بلند شدن از صندلی

بلند شدن از صندلی

زانو و لگنسطح: آسانصندلی محکم
  1. صندلی رو به دیوار تکیه بده که سُر نخوره.
  2. لبه‌ی صندلی بشین، پاها به اندازه‌ی عرض لگن و صاف روی زمین.
  3. دست‌ها رو ضربدری روی سینه بذار (اگه سخته، از دسته‌ی صندلی کمک بگیر).
  4. کمی به جلو خم شو، از پاشنه فشار بیار و کامل بایست.
  5. آروم و کنترل‌شده، در ۳ ثانیه بشین.
عضله‌ی هدف
چهارسر ران، باسن (سرینی بزرگ)
هدف کاربردی
راحت بلند شدن از صندلی، توالت و ماشین
مقدار
۲ تا ۳ ست ۸ تا ۱۲ تکرار، ۶۰ تا ۹۰ ثانیه استراحت، هفته‌ای ۲ تا ۳ روز
پیشرفت
صندلی کوتاه‌تر، بدون کمک دست، بعد با یک دمبل سبک جلوی سینه
اشتباهات رایج
  • زانوها به داخل جمع می‌شن؛ زانو باید هم‌جهت انگشت دوم پا باشه
  • با شتاب و ضربه می‌شینی
  • نفس رو حبس می‌کنی
احتیاط
اگه بعد از تعویض لگن هستی، ارتفاع صندلی رو طبق دستور جراحت انتخاب کن. سرگیجه هنگام ایستادن یعنی آهسته‌تر.
تمرین پارو زدن با کش

پارو زدن با کش

پشت و شانهسطح: آسانکش مقاومتی
  1. صاف روی صندلی بشین، کش رو دور کف پاها بنداز.
  2. دو سر کش رو بگیر، دست‌ها جلو.
  3. آرنج‌ها رو نزدیک بدن به عقب بکش و کتف‌ها رو به هم نزدیک کن.
  4. آروم برگرد.
عضله‌ی هدف
عضلات پشت و بین کتف
هدف کاربردی
پوسچر صاف‌تر و قدرت کشیدن
مقدار
۲ تا ۳ ست ۱۰ تا ۱۵ تکرار
پیشرفت
وقتی ۱۵ تکرار آسون شد، کش سفت‌تر (مثلاً از زرد به قرمز)
اشتباهات رایج
  • بالا دادن شونه‌ها
  • عقب رفتن تنه به جای کشیدن با دست
احتیاط
کش رو قبل از استفاده از نظر ترک بررسی کن.

اشتباهات رایج

  • کنار گذاشتن ورزش
  • تأخیر در مراجعه به روماتولوژیست

منابع

  1. Rausch Osthoff AK, Niedermann K, Braun J, et al. 2018 EULAR recommendations for physical activity in people with inflammatory arthritis and osteoarthritis. Ann Rheum Dis. 2018;77(9):1251-1260.

مطالب مرتبط

به جامعه‌ی دکتر مکس بپیوند

ویدیوهای تمرین، تحقیقات تازه و راهنماهای رایگان، هر هفته.