در یک نگاه
- خیلی از شکستگیهای مهره بیصدا هستن و فقط با کاهش قد یا قوز تازه دیده میشن.
- بعد از شکستگی مهره، تمرین ایمن و درمان پوکی استخوان مهمه.
- خم شدن کامل به جلو و چرخش شدید تنه رو حذف کن.
شکستگی فشاری مهره (پوکی استخوان) چیه؟
در پوکی استخوان، مهرهها ممکنه با فشار کم (مثلاً بلند کردن یک وسیله) فرو بریزن.
چه کسانی بیشتر درگیر میشن؟
زنان یائسه و افراد مبتلا به پوکی استخوان، مصرف طولانی کورتون.
علتها
پوکی استخوان.
نکتهی علمی: بیشتر عوامل خطر بالا با بیماری «ارتباط» دارن؛ این به این معنی نیست که حتماً «علت» قطعیاند.
علائم رایج
- کمردرد ناگهانی
- کاهش قد
- قوز تازه
علائم هشدار: فوراً به پزشک مراجعه کن
- ضعف یا بیحسی پاها
- درد بسیار شدید که با استراحت بهتر نمیشه
درمانها و سطح شواهد
| درمان | سطح شواهد | توضیح |
|---|---|---|
| کنترل درد و فعالیت تدریجی | توصیه میشه | |
| تمرین ایمن (قدرت، پوسچر، تعادل) | متوسط | |
| درمان پوکی استخوان | قوی | تصمیم پزشک |
سطح شواهد جمعبندی ما از رهنمودهای بالینی و مرورهای علمی منابع زیره، نه درجهبندی رسمی.
تمرینهای شروع
این تمرینها برای بیشتر افراد بیخطرن. اگه درد تیز داشتی، بیحسی یا سرگیجه گرفتی، متوقف کن. قانون درد: درد حین تمرین تا ۳ از ۱۰ معمولاً قابلقبوله، به شرطی که تا صبح فردا به حالت قبل برگرده.

باز کردن قفسهی سینه روی صندلی
- روی صندلی با پشتی محکم بشین.
- دستها پشت سر، آرنجها باز.
- آروم بالاتنه رو روی لبهی پشتی به عقب باز کن.
- برگرد.
- عضلهی هدف
- ستون فقرات سینهای
- هدف کاربردی
- کم کردن قوز و بهتر شدن نفس کشیدن
- مقدار
- ۸ تا ۱۰ تکرار
- پیشرفت
- اشتباهات رایج
- خم کردن گردن به عقب

جمع کردن کتفها
- صاف بشین یا بایست.
- کتفها رو به عقب و پایین به هم نزدیک کن.
- ۵ ثانیه نگه دار.
- عضلهی هدف
- عضلات بین کتف
- هدف کاربردی
- پوسچر صافتر
- مقدار
- ۱۰ تکرار، چند بار در روز
- پیشرفت
- پارو زدن با کش
- اشتباهات رایج
- بالا دادن شونهها

عقب بردن چانه
- صاف بشین، نگاه رو به روبهرو.
- چانه رو بدون پایین آوردن سر، مستقیم به عقب بکش (مثل غبغب گرفتن).
- ۵ ثانیه نگه دار.
- رها کن.
- عضلهی هدف
- عضلات عمقی جلوی گردن
- هدف کاربردی
- کنترل پوسچر و کم کردن فشار گردن
- مقدار
- ۱۰ تکرار، ۲ تا ۳ بار در روز
- پیشرفت
- انجامش در حالت خوابیده به پشت با بلند کردن کمی سر
- اشتباهات رایج
- خم کردن سر به پایین به جای عقب بردن
- بالا دادن شونهها
- احتیاط
- سرگیجه، بیحسی دست یا سردرد شدید هنگام حرکت گردن یعنی توقف و مراجعه.

ایستادن پشت سر هم کنار پیشخوان
- کنار پیشخوان آشپزخونه بایست و یک دستت رو نزدیکش نگه دار.
- پاشنهی یک پا رو دقیقاً جلوی پنجهی پای دیگه بذار.
- ۱۰ تا ۳۰ ثانیه بمون.
- پاها رو عوض کن.
- عضلهی هدف
- سیستم تعادل، عضلات مچ و لگن
- هدف کاربردی
- کاهش خطر زمین خوردن
- مقدار
- ۳ تا ۵ بار، هر روز
- پیشرفت
- بدون تکیه، بعد ایستادن روی یک پا، بعد راه رفتن پشت سر هم
- اشتباهات رایج
- نگه داشتن نفس
- فاصله گرفتن از تکیهگاه خیلی زود
- احتیاط
- همیشه کنار تکیهگاه؛ اگه سابقهی زمین خوردن داری، یه نفر کنارت باشه.

پیادهروی تند
- با ۵ دقیقه آرام گرم کن.
- سرعت رو برسون به جایی که میتونی حرف بزنی ولی نمیتونی آواز بخونی.
- دستها رو آزاد تاب بده، نگاه به روبهرو.
- ۵ دقیقه آرام سرد کن.
- عضلهی هدف
- قلب و عروق، عضلات پا
- هدف کاربردی
- انرژی بیشتر، قند خون بهتر، سلامت کبد
- مقدار
- هدف: ۱۵۰ دقیقه در هفته (مثلاً ۳۰ دقیقه، ۵ روز). شروع از ۱۰ دقیقه هم ارزش داره
- پیشرفت
- هر هفته ۵ دقیقه بیشتر؛ ۱۰ دقیقه پیادهروی بعد از غذا برای قند خون مفیده
- اشتباهات رایج
- شروع خیلی تند و خسته شدن
- کفش نامناسب
- احتیاط
- درد قفسهی سینه، تنگی نفس غیرعادی یا سرگیجه یعنی توقف و مراجعه.
اشتباهات رایج
- دراز و نشست و خم شدن کامل به جلو
منابع
- Giangregorio LM, Papaioannou A, MacIntyre NJ, et al. Too Fit To Fracture: exercise recommendations for individuals with osteoporosis or osteoporotic vertebral fracture. Osteoporos Int. 2014;25(5):1361-1372. https://doi.org/10.1007/s00198-014-2616-6
