برنامه بر پایهی اصول برنامههای اثباتشده مثل Otago: تعادل + قدرت پا، پیشرونده و طولانیمدت. مرور کاکرین نشون داده ورزش میزان زمین خوردن سالمندان رو حدود ۲۳ درصد کم میکنه. هدف کلی حداقل ۳ ساعت در هفته تمرین در طول زمانه.
کی برم سطح بعد؟ ادامه بده؛ تایچی هم گزینهی خوبیه.
نحوهی انجام هر تمرین (با عکس)
ایستادن روی یک پا
تعادلسطح: متوسطپیشخوان
کنار پیشخوان بایست، دستت روش.
یک پا رو کمی از زمین بلند کن.
۱۰ تا ۳۰ ثانیه بمون. پاها رو عوض کن.
عضلهی هدف
تعادل، عضلات مچ و لگن
هدف کاربردی
کاهش خطر زمین خوردن
مقدار
۳ بار هر پا
پیشرفت
یک انگشت روی پیشخوان، بعد بدون دست
اشتباهات رایج
قفل کردن زانو
احتیاط
همیشه کنار تکیهگاه.
راه رفتن پاشنه جلوی پنجه
تعادلسطح: متوسطراهرو با دیوار
کنار دیوار بایست.
پاشنهی یک پا رو دقیقاً جلوی پنجهی پای دیگه بذار.
۱۰ قدم اینطوری جلو برو؛ دستت نزدیک دیوار.
عضلهی هدف
تعادل پویا
هدف کاربردی
راه رفتن مطمئنتر
مقدار
۲ تا ۳ بار
پیشرفت
بدون نزدیک بودن دست به دیوار، بعد عقبعقب
اشتباهات رایج
نگاه به پاها
احتیاط
یه نفر کنارت باشه.
راه رفتن همراه با شمردن (تمرین دوگانه)
تعادل و مغزسطح: متوسطراهرو امن
در یک راهروی امن راه برو.
همزمان از ۱۰۰ سهتاسهتا کم کن یا اسم میوهها رو بگو.
اگه سرعتت خیلی کم شد، سادهترش کن.
عضلهی هدف
تعادل و توجه همزمان
هدف کاربردی
امنتر راه رفتن در زندگی واقعی و تمرین مغز
مقدار
۳ تا ۵ دقیقه
پیشرفت
کار ذهنی سختتر
اشتباهات رایج
تمرین در محیط شلوغ
احتیاط
فقط در افرادی که بدون کمک راه میرن؛ یه نفر کنارت باشه.
بالا رفتن از پله
زانو و لگنسطح: متوسطیک پله با نرده
رو به پلهی اول بایست و نرده رو بگیر.
یک پا رو کامل روی پله بذار.
با فشار همون پا بالا برو و پای دیگه رو کنارش بذار.
آروم برگرد پایین.
عضلهی هدف
چهارسر، سرینی
هدف کاربردی
پله رفتن راحت و ایمن
مقدار
۲ تا ۳ ست ۸ تا ۱۰ تکرار هر پا
پیشرفت
پلهی بلندتر، بعد بدون دست
اشتباهات رایج
هل دادن با پای پایینی
زانوی جمعشده به داخل
احتیاط
همیشه نرده رو بگیر.
پیادهروی تند
قلب، قند و انرژیسطح: آسانکفش راحت
با ۵ دقیقه آرام گرم کن.
سرعت رو برسون به جایی که میتونی حرف بزنی ولی نمیتونی آواز بخونی.
دستها رو آزاد تاب بده، نگاه به روبهرو.
۵ دقیقه آرام سرد کن.
عضلهی هدف
قلب و عروق، عضلات پا
هدف کاربردی
انرژی بیشتر، قند خون بهتر، سلامت کبد
مقدار
هدف: ۱۵۰ دقیقه در هفته (مثلاً ۳۰ دقیقه، ۵ روز). شروع از ۱۰ دقیقه هم ارزش داره
پیشرفت
هر هفته ۵ دقیقه بیشتر؛ ۱۰ دقیقه پیادهروی بعد از غذا برای قند خون مفیده
اشتباهات رایج
شروع خیلی تند و خسته شدن
کفش نامناسب
احتیاط
درد قفسهی سینه، تنگی نفس غیرعادی یا سرگیجه یعنی توقف و مراجعه.
جدول هفتگی قابل چاپ
تمرین
ش
ی
د
س
چ
پ
ج
ایستادن روی یک پا
☐
☐
☐
☐
☐
☐
☐
راه رفتن پاشنه جلوی پنجه
☐
☐
☐
☐
☐
☐
☐
راه رفتن همراه با شمردن (تمرین دوگانه)
☐
☐
☐
☐
☐
☐
☐
بالا رفتن از پله
☐
☐
☐
☐
☐
☐
☐
پیادهروی تند
☐
☐
☐
☐
☐
☐
☐
منابع
Sherrington C, Fairhall NJ, Wallbank GK, et al. Exercise for preventing falls in older people living in the community. Cochrane Database Syst Rev. 2019;1:CD012424. https://doi.org/10.1002/14651858.CD012424.pub2
Montero-Odasso M, van der Velde N, Martin FC, et al. World guidelines for falls prevention and management for older adults. Age Ageing. 2022;51(9):afac205. https://doi.org/10.1093/ageing/afac205
Centers for Disease Control and Prevention. STEADI – Stopping Elderly Accidents, Deaths & Injuries: assessment tools (TUG, 30-Second Chair Stand, 4-Stage Balance Test, Stay Independent brochure). https://www.cdc.gov/steadi/
به جامعهی دکتر مکس بپیوند
ویدیوهای تمرین، تحقیقات تازه و راهنماهای رایگان، هر هفته.