در یک نگاه
- قبلاً «بورسیت» نامیده میشد؛ بیشتر مشکل تاندونهای سرینیه.
- در کارآزمایی LEAP، آموزش و تمرین از تزریق کورتون و صبر کردن مؤثرتر بود.
- پا روی پا انداختن و ایستادن روی یک پا با لگن بیرونزده، فشار رو بیشتر میکنه.
درد کنار لگن (تاندینوپاتی سرینی) چیه؟
تاندونهای عضلات سرینی میانی و کوچک به برآمدگی بیرونی استخوان ران وصل میشن. فشار مکرر روی این ناحیه باعث درد میشه.
چه کسانی بیشتر درگیر میشن؟
بیشتر زنان ۴۰ تا ۶۰ ساله و یائسه.
علتها
بار فشاری روی تاندون همراه با ضعف عضلات سرینی.
نکتهی علمی: بیشتر عوامل خطر بالا با بیماری «ارتباط» دارن؛ این به این معنی نیست که حتماً «علت» قطعیاند.
علائم رایج
- درد بیرون لگن
- درد شبانه هنگام خوابیدن به پهلو
- درد هنگام بالا رفتن از پله یا ایستادن طولانی
علائم هشدار: فوراً به پزشک مراجعه کن
- درد کشالهی ران با محدودیت حرکت (احتمال آرتروز)
- ناتوانی تحمل وزن بعد از زمین خوردن
درمانها و سطح شواهد
| درمان | سطح شواهد | توضیح |
|---|---|---|
| آموزش (کاهش فشار تاندون) + تمرین | قوی | |
| تزریق کورتون | کوتاهمدت | |
| موجدرمانی | متوسط |
سطح شواهد جمعبندی ما از رهنمودهای بالینی و مرورهای علمی منابع زیره، نه درجهبندی رسمی.
تمرینهای شروع
این تمرینها برای بیشتر افراد بیخطرن. اگه درد تیز داشتی، بیحسی یا سرگیجه گرفتی، متوقف کن. قانون درد: درد حین تمرین تا ۳ از ۱۰ معمولاً قابلقبوله، به شرطی که تا صبح فردا به حالت قبل برگرده.

پل باسن
- به پشت دراز بکش، زانوها خم و کف پاها روی زمین به اندازهی عرض لگن.
- شکم رو کمی سفت کن.
- باسن رو بالا بیار تا شونه، لگن و زانو در یک خط باشن.
- ۳ ثانیه نگه دار و آروم پایین بیا.
- عضلهی هدف
- سرینی بزرگ، همسترینگ
- هدف کاربردی
- لگن قویتر، فشار کمتر روی کمر و زانو
- مقدار
- ۲ تا ۳ ست ۸ تا ۱۲ تکرار
- پیشرفت
- نگه داشتن ۱۰ ثانیهای، بعد پل با یک پا
- اشتباهات رایج
- قوس زیاد کمر به جای بالا آوردن باسن
- فشار آوردن روی گردن
- احتیاط
- اگه دراز کشیدن به پشت برات سخته یا سرگیجه داری، کنار تخت و با کمک انجامش بده.

باز کردن پا به پهلو (ایستاده)
- پشت صندلی بایست، تنه صاف.
- یک پا رو صاف به پهلو باز کن، پنجه رو به جلو.
- آروم برگردون.
- عضلهی هدف
- سرینی میانی
- هدف کاربردی
- ثبات لگن و تعادل هنگام راه رفتن
- مقدار
- ۲ ست ۱۰ تکرار هر پا
- پیشرفت
- کش دور مچها، بعد بدون تکیه
- اشتباهات رایج
- کج شدن تنه
- چرخاندن پنجه به بیرون

صدف (دراز کشیده به پهلو)
- به پهلو دراز بکش، زانوها خم و پاشنهها کنار هم.
- زانوی بالایی رو باز کن، پاشنهها به هم چسبیده.
- آروم ببند.
- عضلهی هدف
- سرینی میانی
- هدف کاربردی
- ثبات لگن و زانو
- مقدار
- ۲ ست ۱۲ تکرار هر طرف
- پیشرفت
- کش دور زانوها
- اشتباهات رایج
- چرخیدن لگن به عقب
- احتیاط
- بعد از تعویض لگن، طبق محدودیتهای جراحت.

بلند شدن از صندلی
- صندلی رو به دیوار تکیه بده که سُر نخوره.
- لبهی صندلی بشین، پاها به اندازهی عرض لگن و صاف روی زمین.
- دستها رو ضربدری روی سینه بذار (اگه سخته، از دستهی صندلی کمک بگیر).
- کمی به جلو خم شو، از پاشنه فشار بیار و کامل بایست.
- آروم و کنترلشده، در ۳ ثانیه بشین.
- عضلهی هدف
- چهارسر ران، باسن (سرینی بزرگ)
- هدف کاربردی
- راحت بلند شدن از صندلی، توالت و ماشین
- مقدار
- ۲ تا ۳ ست ۸ تا ۱۲ تکرار، ۶۰ تا ۹۰ ثانیه استراحت، هفتهای ۲ تا ۳ روز
- پیشرفت
- صندلی کوتاهتر، بدون کمک دست، بعد با یک دمبل سبک جلوی سینه
- اشتباهات رایج
- زانوها به داخل جمع میشن؛ زانو باید همجهت انگشت دوم پا باشه
- با شتاب و ضربه میشینی
- نفس رو حبس میکنی
- احتیاط
- اگه بعد از تعویض لگن هستی، ارتفاع صندلی رو طبق دستور جراحت انتخاب کن. سرگیجه هنگام ایستادن یعنی آهستهتر.
اشتباهات رایج
- پا روی پا انداختن
- خوابیدن روی سمت دردناک بدون بالش بین زانوها
سؤالهای رایج
چطور بخوابم؟
به پهلوی سالم، با یک بالش بین زانوها.
منابع
- Mellor R, Bennell K, Grimaldi A, et al. Education plus exercise versus corticosteroid injection use versus a wait and see approach on global outcome and pain from gluteal tendinopathy (LEAP): randomised clinical trial. BMJ. 2018;361:k1662.
